Dina Vierny zong

Wie in Parijs het Musée Maillol niet bezoekt, in de Rue de Grenelle doet zichzelf te kort. En moet daar dan vooral de cd kopen met de Goelag-liederen, gezongen door haar die Maillols model en muze was: Dina Vierny.

Onder die liederen is er nauwelijks één die een gevoelig mens met droge ogen beluisteren kan. Voor degene die het Russisch niet begrijpt en wellicht zelfs niet de door Dina Vierny gemaakte Franse vertaling die bij de cd is gevoegd, kan haar voordracht voldoende zijn om te voelen dat hier een vrouw haar ziel uitzingt.

Ik heb het al gehad over de ziel, over mensen die niet aannemen dat we een ziel hebben en over de Russen die allemaal weten van wèl. Een Russische ziel, wel te verstaan.

Dina zingt in het Russisch. Ik weet niet of ik haar een Russische moet noemen. Ze is geboren in Chisinau, nu de hoofdstad van het onafhankelijke Moldavië. Ze is in januari van dit jaar 2009 gestorven, vijf dagen voor haar negentigste verjaardag.
Op haar vijftiende kwam ze in contact met Maillol, toen vijfenzeventig. Ze werd zijn model, bleef dat tien jaar lang, tot zijn dood. Zij is degene die het museum in de Rue de Grenelle heeft gesticht. Een weldaad aan liefhebbers van de beeldhouwkunst.

Maar als ik het heel eerlijk zeggen mag: ik gaf al die beelden van Maillol weg voor de cd met de liederen uit de goelag, gezongen door Dina Vierny,

Hier is de tekst, in mijn Nederlandse vertaling van een daarvan, een korte. De titel is: Het nieuwe pak.

Mijn nieuwe pak, en die krakende schoenen,
ik heb ze ingeruild voor een gevangenisklof.
Wat een ellende heb ik ondergaan, acht jaar lang.
Mijn haar is nu al wit.
Maar het is wel mooi weer.
Achter het raam bekijkt me de nieuwe maan.
Vier jaar heb ik nog te gaan.
Pijn heb ik, aan mijn ziel. Was ik maar thuis.

We kunnen het leren uit de zo wonderbaarlijk indringend gezongen liederen van Dina Vierny: je kunt ook pijn hebben aan je ziel. Zielepijn, wie kent het niet?